کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) روز ۱۰ مهر ۱۴۰۵ (۲ اکتبر ۲۰۲۶) فهرست شدن نخستین صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) با اهرم سه‌برابری روی بیت‌کوین و اتریوم را تأیید کرد. این صندوق‌ها هنوز معامله نمی‌شوند و سازوکارشان با خرید ساده‌ی بیت‌کوین تفاوت زیادی دارد.

SEC دقیقاً چه چیزی را تأیید کرد؟

این تأیید با پذیرش یک تغییر قانونی (Rule Change) انجام شد. بورس Cboe BZX این درخواست را ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ (۱۰ اوت ۲۰۲۶) ثبت کرد و SEC آن را ۲۸ مرداد (۱۹ اوت) برای دریافت نظر عمومی در فدرال رجیستر (Federal Register) منتشر کرد. بر اساس حکم نهایی، Cboe BZX اجازه دارد شش محصول اهرمی تراست VS Trust را که Volatility Shares مدیریتش می‌کند، فهرست کند و در معرض معامله بگذارد. SEC این محصولات را در قالب سهام تراست‌های مبتنی بر کالا (Commodity-Based Trust Shares) پذیرفته است.

شش صندوق در یک تصمیم

بیت‌کوین و اتریوم تنها دارایی‌های این تصمیم نیستند. شش صندوق تأییدشده روی این دارایی‌ها ساخته شده‌اند.

• بیت‌کوین
• اتریوم
• طلا
• نقره
• نفت خام
• گاز طبیعی

هدف هر شش صندوق یکسان است. هر کدام تلاش می‌کند بازدهی برابر با سه برابر تغییر روزانه‌ی دارایی پایه، پیش از کسر کارمزد و هزینه‌ها، به سرمایه‌گذار بدهد. با این تصمیم، دو رمزارز در همان دسته‌ای قرار گرفته‌اند که چهار کالای سنتی در آن هستند.

تأیید فهرست شدن، نه شروع معامله

نکته‌ای که در بسیاری از تیترها گم شد این است که این تصمیم فقط مجوز فهرست شدن در بورس است. پیش از آن‌که این صندوق‌ها در کارگزاری‌ها قابل خرید شوند، کارکنان SEC باید بیانیه‌ی ثبت آن‌ها (فرم S-1) را مؤثر اعلام کنند. SEC در اطلاعیه‌ی ۲ اکتبر زمان‌بندی‌ای برای این مرحله اعلام نکرده است.

این صندوق‌ها چطور بازده سه‌برابری می‌سازند

بازده سه‌برابری از دو سازوکار به دست می‌آید و هر کدام اثر خودش را روی سود و زیان دارد.

قراردادهای آتی CME به‌جای نگهداری بیت‌کوین

هیچ‌کدام از این شش صندوق دارایی فیزیکی نگه نمی‌دارد. صندوق بیت‌کوین، بیت‌کوین نمی‌خرد و صندوق طلا هم شمش در خزانه ندارد. دو صندوق رمزارزی عمدتاً با قراردادهای آتی (فیوچرز) بورس شیکاگو (CME) و وجه نقد به‌عنوان وثیقه کار می‌کنند و قیمت مرجعشان همان قیمت فیوچرز CME است.

این انتخاب یک پیامد عملی دارد. قیمت فیوچرز همیشه با قیمت اسپات بیت‌کوین یکی نیست و صندوق باید قراردادهای نزدیک به سررسید را مرتب با قراردادهای بعدی جایگزین کند. این جابه‌جایی که رول‌اوور نام دارد، وقتی قرارداد بعدی گران‌تر است، هزینه‌ای جدا از کارمزد صندوق به دنبال دارد. قیمت قراردادهای آتی بیت‌کوین را می‌توانید در تریدینگ ویو کنار قیمت اسپات بگذارید و فاصله‌ی این دو را ببینید.

ریست روزانه‌ی اهرم

ضریب ۳ این صندوق‌ها برای یک روز معاملاتی تعریف شده است. اگر بیت‌کوین در یک روز ۵ درصد بالا برود، صندوق تلاش می‌کند حدود ۱۵ درصد رشد کند و اگر ۵ درصد پایین بیاید، حدود ۱۵ درصد افت می‌کند. صندوق در پایان هر روز موقعیت خود را دوباره تنظیم می‌کند تا روز بعد هم با همان ضریب ۳ شروع کند. به همین دلیل، بازده چندروزه یا چندهفته‌ای صندوق با سه برابر بازده تجمعی بیت‌کوین در همان دوره برابر نیست.

فرسایش نوسان و ریسک نگهداری بلندمدت

تفاوت بازده روزانه و بازده تجمعی در بازار پرنوسان بیشتر به چشم می‌آید. فرض کنید بیت‌کوین یک روز ۱۰ درصد بالا برود و روز بعد ۱۰ درصد پایین بیاید. جدول زیر نتیجه را پیش از کسر کارمزد نشان می‌دهد.

روز	تغییر بیت‌کوین	ارزش بیت‌کوین	تغییر صندوق سه‌برابری	ارزش صندوق
شروع		۱۰۰		۱۰۰
روز اول	۱۰٪ رشد	۱۱۰	۳۰٪ رشد	۱۳۰
روز دوم	۱۰٪ افت	۹۹	۳۰٪ افت	۹۱

بیت‌کوین پس از دو روز فقط ۱ درصد پایین‌تر از نقطه‌ی شروع است، اما صندوق سه‌برابری ۹ درصد از ارزشش را از دست داده است. به این پدیده فرسایش نوسان (Volatility Decay) می‌گویند. هرچه بازار بیشتر بالا و پایین برود و جهت مشخصی نداشته باشد، این فرسایش عمیق‌تر می‌شود.

همین سازوکار در روند پیوسته به نفع دارنده‌ی صندوق کار می‌کند. اگر بیت‌کوین دو روز پشت سر هم ۱۰ درصد رشد کند، در مجموع ۲۱ درصد بالا رفته است، در حالی که صندوق سه‌برابری ۶۹ درصد رشد کرده و این عدد از سه برابر ۲۱ درصد بیشتر است. یعنی نتیجه به مسیر قیمت بستگی دارد، نه فقط به نقطه‌ی شروع و پایان.

این فرسایش حتی وقتی بازار کمی بالاتر از نقطه‌ی شروع بسته شود هم زیان می‌سازد. اگر بیت‌کوین روز اول ۱۰ درصد رشد کند و روز دوم ۹ درصد افت کند، در مجموع کمی بالاتر از نقطه‌ی شروع است، اما صندوق سه‌برابری حدود ۵ درصد زیان دارد. به همین دلیل این صندوق‌ها برای معاملات کوتاه‌مدت ساخته شده‌اند، نه برای نگهداری طولانی.

ریسک دیگر به حرکت‌های شدید یک‌روزه مربوط است. اگر قیمت مرجع در یک روز حدود ۳۳ درصد سقوط کند، صندوقی با ضریب ۳ در تئوری تقریباً کل ارزش خود را از دست می‌دهد. بیت‌کوین در تاریخ خود روزهایی با افت دورقمی داشته است، پس این سناریو برای دارایی‌ای با این سطح نوسان دور از ذهن نیست.

چرا این تصمیم برای بازار رمزارزها مهم است

این تصمیم بعد از تأیید ETF اسپات بیت‌کوین در ژانویه‌ی ۲۰۲۴، قدم بعدی SEC در پذیرش محصولات رمزارزی است. این محصولات برای تریدرهایی با افق زمانی کوتاه و تحمل ریسک بالا، مسیر تازه‌ای در بازار تنظیم‌شده‌ی آمریکا باز می‌کنند.

سرعت تغییر رویکرد SEC در این تصمیم برجسته است. نیت جراچی (Nate Geraci)، رئیس ETF Store، یادآوری کرد که کمتر از سه سال پیش SEC هنوز با Grayscale بر سر یک ETF اسپات ساده‌ی بیت‌کوین دعوای حقوقی داشت و حالا محصولی سه‌برابری را تأیید کرده است. اریک بالچوناس (Eric Balchunas)، تحلیلگر ETF در بلومبرگ، هم این تأیید را موفقیتی بزرگ برای Volatility Shares توصیف کرد.

Volatility Shares پیش‌تر نخستین ETF دوبرابری بیت‌کوین با نماد BITX و ETF دوبرابری اتریوم با نماد ETHU را در آمریکا راه‌اندازی کرده بود. این شرکت در اروپا هم محصولاتی با اهرم ۳ و منفی ۳ روی بیت‌کوین و اتریوم دارد. تأیید جدید، محصولات رمزارزی بازار آمریکا را به ETFهای اهرمی سهام نزدیک‌تر می‌کند که سال‌ها است با ضریب ۲ و ۳ روی شاخص‌های اصلی معامله می‌شوند.

ریبالانس روزانه‌ی این صندوق‌ها روی خود بازار هم اثر دارد. صندوق اهرمی برای حفظ ضریب ۳، در روزهای صعودی باید موقعیت بیشتری بخرد و در روزهای نزولی بخشی از موقعیتش را بفروشد. این خرید و فروش معمولاً نزدیک پایان سشن معاملاتی انجام می‌شود و می‌تواند حرکت همان روز را در بازار فیوچرز و اسپات تشدید کند. اندازه‌ی این اثر به حجم سرمایه‌ای بستگی دارد که وارد صندوق‌ها می‌شود و تا شروع معامله مشخص نیست.

تفاوت ETF سه‌برابری با معامله‌ی اهرمی بیت‌کوین از طریق CFD

ETF سه‌برابری و CFD هر دو اهرمی‌اند، ولی منطق ریسک در آن‌ها فرق دارد. در ETF، ضریب ۳ ثابت است و هر روز از نو تنظیم می‌شود، پس دارنده‌ی صندوق روی اندازه‌ی اهرم کنترلی ندارد و فرسایش نوسان را هم می‌پذیرد. معامله‌ی این صندوق‌ها هم به ساعات معاملاتی بورس آمریکا محدود است.

در CFD، اهرم ضریب ثابتی نیست که هر روز بازتنظیم شود. اندازه‌ی ریسک را سایز پوزیشن و حد ضرر تعیین می‌کند و می‌توانید پوزیشن لانگ یا شورت باز کنید. در مقابل، هزینه‌هایی مثل اسپرد و در برخی حساب‌ها کمیسیون مستقیم روی هر معامله اعمال می‌شود و اهرم، زیان را هم به همان اندازه‌ی سود بزرگ می‌کند.

در ارانته که به‌عنوان یک بروکر فارکس معامله‌ی رمزارزها را هم ارائه می‌دهد، اهرم رمزارزها پویا است و به پلتفرم و حجم پوزیشن بستگی دارد، پس ریسک را با سایز پوزیشنی که خودتان انتخاب می‌کنید تنظیم می‌کنید.

اگر می‌خواهید پیش از ورود سرمایه‌ی واقعی ببینید اهرم داینامیک روی یک پوزیشن بیت‌کوین چه اثری دارد، می‌توانید پس از افتتاح حساب دمو همین سناریوها را در شرایط بازار تست کنید و بعد از اطمینان، نسبت به افتتاح حساب فارکس اقدام کنید.

H2: سوالات متداول

ETF سه‌برابری بیت‌کوین از چه زمانی قابل معامله است؟

تاریخ مشخصی اعلام نشده است. تأیید ۲ اکتبر فقط مجوز فهرست شدن در بورس Cboe BZX است و معامله زمانی شروع می‌شود که SEC بیانیه‌ی ثبت صندوق‌ها (فرم S-1) را مؤثر اعلام کند.

فرق ETF اهرمی بیت‌کوین با ETF اسپات بیت‌کوین چیست؟

ETF اسپات بیت‌کوین واقعی نگه می‌دارد و قیمتش تقریباً هم‌پای بیت‌کوین حرکت می‌کند. ETF اهرمی با ابزارهایی مثل قراردادهای آتی تلاش می‌کند چند برابر تغییر روزانه‌ی قیمت را بدهد و به همین دلیل بازده چندروزه‌اش از چند برابر بازده بیت‌کوین فاصله می‌گیرد.

آیا ETF سه‌برابری برای سرمایه‌گذاری بلندمدت مناسب است؟

این صندوق‌ها برای ضریب ۳ در یک روز طراحی شده‌اند. در نگهداری طولانی، به‌خصوص در بازار پرنوسان و بدون روند، فرسایش نوسان و هزینه‌ی جابه‌جایی قراردادهای آتی می‌تواند بازده را از سه برابر بازده دارایی پایه بسیار دور کند.

آیا ممکن است کل سرمایه در ETF سه‌برابری از بین برود؟

در تئوری بله. با ضریب ۳، افت حدود ۳۳ درصدی قیمت مرجع در یک روز تقریباً کل ارزش صندوق را از بین می‌برد. حتی بدون چنین روزی، افت‌های پیاپی ارزش صندوق را بسیار سریع‌تر از ارزش بیت‌کوین پایین می‌آورد.

کارمزد ETF اهرمی بیت‌کوین چقدر است؟

در گزارش‌های منتشرشده درباره‌ی این تأیید، کارمزد صندوق‌ها ذکر نشده است. صندوق‌های اهرمی به‌طور کلی به‌خاطر مدیریت روزانه‌ی اهرم و جابه‌جایی قراردادهای آتی هزینه‌ی بیشتری از صندوق‌های ساده دارند و این هزینه از بازده کم می‌شود.

آیا پیش از این ETF اهرمی رمزارز در آمریکا وجود داشت؟

بله، ولی با ضریب ۲. صندوق‌های دوبرابری بیت‌کوین و اتریوم، از جمله BITX و ETHU، پیش‌تر در بازار آمریکا معامله می‌شدند. محصولات جدید نخستین ETFهای سه‌برابری روی این دو رمزارز در آمریکا هستند.

ETF اهرمی معکوس چیست؟

ETF اهرمی معکوس برای کسب بازده از افت قیمت طراحی می‌شود. مثلاً صندوقی با ضریب منفی ۳ تلاش می‌کند در روزی که دارایی پایه ۲ درصد افت می‌کند، حدود ۶ درصد رشد کند. ریست روزانه و فرسایش نوسان در این صندوق‌ها هم وجود دارد.

چرا قیمت فیوچرز CME با قیمت بیت‌کوین فرق دارد؟

قرارداد آتی توافقی برای معامله در تاریخی در آینده است و قیمتش انتظارات بازار، هزینه‌ی تأمین مالی و زمان باقی‌مانده تا سررسید را هم در خود دارد. به همین دلیل قیمت فیوچرز معمولاً با قیمت اسپات فاصله دارد و این فاصله با نزدیک شدن به سررسید کم می‌شود.

سلب مسئولیت: معاملات ابزارهای مالی (مانند فارکس و CFDها) دارای سطح بالایی از ریسک هستند و برای همه سرمایه‌گذاران مناسب نیستند. محتوای این مقاله صرفاً جهت آموزش نگاشته شده و نباید به عنوان توصیه مالی یا سیگنال معاملاتی در نظر گرفته شود. بروکر ارانته هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال تصمیمات معاملاتی و سود یا زیان ناشی از آن‌ها نخواهد داشت. قبل از شروع معامله، اطمینان حاصل کنید که با خطرات این بازار کاملاً آشنا هستید.